Magere jaren: 1901 tot 1904


Het is de eerste jaren na de oprichting bijzonder slecht gegaan met het Genootschap. Er kwam helemaal niets terecht van de grootse plannen.
En dat ondanks het feit dat organisaties als de Bond van Nederlandsche Onderwijzers, de Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen en de Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering van de Geneeskunst bij bet initiatief betrok¬ken waren geweest. Ook ondanks het feit dat mannen als Kerdijk, Treub, Barnouw, Sikkel, Zwartendijk, Zelverder krachtdadig ijverden voor het gestelde doel.
Als men nu de verslagen uit die tijd leest, kan men wel zeggen dat bet bestaan van bet Genootschap aan een zijden draadje heeft gehangen. Van verpleging van kinderen in koloniehuizen was geen sprake.
Van een centraal Genootschap, waarbij zich de bestaande verenigingen zouden aansluiten, kwam weinig terecht. De oprichters hadden zich goed vergist in de mogelijkheden. Dat hing zonder enige twijfel samen met wat er in de statuten over de doelstellingen was geformuleerd. De middelen om te geraken tot de oprichting van kinderherstellingsoorden waren
• samenwerking met en bevordering van aaneensluiting van verenigingen en personen, die zich een ge!ijk doel stellen en dat doe! met dezelfde middelen trachten te bereiken,
• het bevorderen van de oprichting van afdelingen en zelfstandige verenigin¬gen, die zich zulk een doel stellen, en bet verlenen van hu!p en verstrekken van inlichtingen en raad aan bovengenoemdc verenigingcn en personen.
• het propaganda maken voor kinderherstellings- en vakantiekolonies, zo¬wel door geschriften a!s door het woord en d. bet in het leven roepen en in stand houden van eigen herstellings- of vakanticko!onies.

Daarvan uitgaande dacht men vooral aan bet in bet !even roepen van nieuwe verenigin¬gen voor gezondheidskolonien en aan het oprichten van afdelingen in plaatsen waar ze!fstandige verenigingen geen levensvatbaarheid zouden hebben. Als aangewczen be!eidslijn zag men aaneens!uiting en uitbrciding van de bestaande verenigingen en uitbreiding van de ko!onies. Het Centraal Ge¬nootschap zou een middelpunt mocten vormen van de belangen van de verenigingen die al bestonden; bet zou ook a!s cen voorlichtingsbureau kunnen functioneren. Het b!eek echtcr a! spoedig dat bet Genootschap helemaa! niet op steun en medewerking van de besturen van de bestaande vakantieko¬lonies kon rekenen. Dat was dus een misrekening geweest. Ve!e verenigingen zagen in bet pas opgerichte Genootschap een onwelkome bemoeial en waren bevreesd dat zij bij aans!uiting bun ze!fstandigheid geheel zouden verliezen. Het bestuur zag geen kans de zaak van de grond te krijgen. In 1902 be!egde bet bestuur s!echts dric vergaderingen, waarin vooral gesproken werd over interne organisatie en over propaganda. Dat a!!cs v!otte bepaald nict. In 1903 werd er he!emaal niet vergaderd. Pas op 9 maart 1904 kwam het bestuur weer bijeen. A. C. Bos, die wel lid van bet bestuur b!eef, werd als secretaris vervangen door Mr. L. N. Roodenburg. Kort daarop, op 30 maart, werd een a!gemene !edenvergadering gehouden, de eerste na de oprichtingsverga¬dering in 1901. Naast enkele bestuursleden en !eden van de Raad van Toe¬zicht waren er vertegenwoordigers van de Vereeniging voor Kinder-gezond¬heidsko!onies te De!ft, van de Bond van Neder!andsche Onderwijzers, van de Israë!itische Gczondheidsko!onie te Rotterdam, van de afdeling Gezond¬heids- en Vacantiekolonies van de Vereeniging tot plaatse!ijk Nut te Zaan¬dam en van de Commissie voor Gezondheidsko!onies te Kinderdijk. Daar gaf de voorzitter den overzicht van hetgeen er in 1903 was gedaan. Uit de bewaard geb!even aantekeningen kan worden opgemaakt, dat er door de aangesloten groepen te Zaandam, Delft en Hi!versum in totaa! 40 kinde¬ren waren verp!eegd. Met daarbij de notitie: ‘Aan De!ft en Zaandam zijn uit de bezittingen van bet Genootschap bedden, waschtafe!s enz. ter beschik¬king gesteld’. Uit de vergadering kwam dé klacht naar voren dat een groot dee! van de ingekomcn ge!den s!echts besteed werd aan bet houden van vergaderingen. Besloten werd — hoe kan het anders als bet slecht gaat met een vereniging — om cen beroep te doen op de medewerking van de pers en om over te gaan tot bet houden van !ezingcn en voordrachten om aan bet Genootschap meer bekendheid te geven.
Een van de aanwezigen vroeg nog of het, naar bet voorbee!d in Denemarken,



niet goed zou zijn Om stadskinderen naar boerengezinnen te sturen dan zou er tenminste lets gebeuren buiten het administratieve werk van het Ge¬nootschap dat zoveel geld kostte. Tot slot meende een van de aanwezigen
dat het bestuur in het vervoig geen propaganda mocht maken in plaatsen waar al een vereniging voor gezondheidskolonies gevestigd was. Dit voorstel vervulde de heer Bos met ontzetting; hij brandmerkte het als een reeds vroeger in de vereniging geworpen twistappel; alles, wat tot nu toe gedaan was, zou weer op losse schroeven komen te staan. Het voorstel werd met op twee na algemene stemmen verworpen, waarbij de voorzitter opmerkte dat de aanges!oten verenigingen een blok aan het been blijken te worden terwiji het toch zo nodig was dat bet Centraal Genootschap hier een stuk vrijheid zou worden gelaten.
Al was er dan in 1902 en 1903 bitter weinig gebeurd, één ding was zeker. Het bescheiden aanta! aanwezigen op de eerste algemene ledenvergadering wenste vast te hoUden aari de beginselen van 1901.
De vraag was alleen of dit kleine clubje het zou redden.

 

 

naar begin