Hondervijfentwintig jaar PCK .

Van Bethanië tot Bethania.

Al sinds de tweede helft van de negentiende eeuw zetten vooruitstrevende burgers zich in voor betere volksopvoeding en volksgezondheid. Deze twee idealen gingen samen in het werk van het herstellingsoord Bethanië en de latere vakantiekolonies die ze beheerden.

Ze boden reinheid, rust en regelmaat aan de ‘bleekneusjes’.

Kenmerkend voor de Protestants-Christelijke kinderuitzending was de diep religieuze motivatie. Het ging daarbij niet alleen om lichamelijke verzorging. Ze hoopten dat de kinderen iets bij zou blijven van het gebed, het bijbellezen en de kerkgang. In ongeveer een halve eeuw werd de kinderuitzending in ons land opgebouwd.van enkele particuliere
initiatieven tot een landelijk gecoördineerde vorm van preventieve gezondheidszorg. In het algemeen vond een ieder dit een goede zaak, zowel particulier als overheid.

Vooral na de Tweede Wereldoorlog. De huizen die aan de kustlinie hadden gestaan en door de duiters waren afgebroken werden in volle glorie herbouwd Alle verenigingen gingen, met steun van de overheid na de oorlog weer zo snel mogelijk aan de gang. Het aantallen bleekneusjes na de oorlog begon die van vóór de oorlog te overtreffen.

Deze groei ging door tot in de jaren vijftig. In de jaren 50 groeide de welvaart in zo’n hoog tempo dat kinderuitzending haar belang begon te verliezen. Bovendien waren ideeën over goede voeding, hygiëne en lichaamsverzorging doorgedrongen tot in alle lagen van de bevolking. Debet hieraan waren onderwijs, kruiswerk en zuigelingenzorg maar ook de kinderuitzending heeft in grote mate bijgedragen.

Vanaf 1970 begon een einde te komen aan de Vakantiekoloniën, de kinderuitzendingen. Voormalige ‘bleekneusjes’ haalden het niet in hun hoofd om hun kinderen “zomaar” naar een instelling te sturen waarover ze zelf niet echt te spreken waren. En anderen die er nooit waren geweest zagen de noodzaak er niet meer zo van in Zo bekeken is de kinderuitzending, naast de groei van de welvaart, aan haar eigen “succes” ten onder gegaan.

Er was niet veel vraag meer naar, tenminste, niet meer in de hoedanigheid zoals het was geweest. Men ging over tot een heroriëntatie op het werk. Er werd duidelijk dat er meer deskundigheid voor de koloniehuizen nodig was, een ander soort invulling. De verschillende verenigingen (Elim, Bethanië, en de Zeister Vereniging) die tot dusver een aantal koloniehuizen hadden onderhouden gingen in 1969 samen op in één vereniging,

  • ‘De Protestants Christelijke Kinderuitzending’.

De voormalige koloniehuizen groeiden binnen het PCK-verband uit tot professionele instellingen op het gebied van jeugdzorg en speciaal onderwijs.

Het PCK is steeds bewuster gaan streven om de hulpverlening in een zo vroeg mogelijk stadium te laten plaatsvinden. Preventief, activerend en naar buiten tredend zijn nieuwe uitgangspunten. Dit leidde tot de ontwikkeling van allerlei nieuwe hulpvarianten en tot het ontstaan van verschillende samenwerkingsverbanden. Alleen dan kon men een antwoord bieden op de vaak complexe stoornissen in de ontwikkeling van ‘nerveuze’ kinderen.

De tehuizen van het PCK zijn over heel Nederland verspreid. Jeugdzorg en onderwijs op weg naar een nieuwe eeuw.
Ze zijn gelukkig niet te vergelijken met de oude “Vakantiekoloniën.

Bronnen:
Pck Maarsbergen

naar boven